Jak zatrzymujemy wodę w Warszawie?

Projekty retencyjne w dobie zmian klimatu są bardzo ważne – w ten sposób redukujemy efekt miejskiej wyspy ciepła, obniżając temperaturę otoczenia, gromadzimy wodę deszczową, dbamy o rozwój bioróżnorodności.

Co robimy, żeby zatrzymać wodę?

•  od lat zmniejszamy ilość koszeń, pozostawiamy niezgrabione liście na części terenów – na utrzymywanych w ten sposób obszarach wody opadowe spływają wolniej. Dzięki roślinności z rozwiniętym systemem korzeniowym ulepszamy strukturę gleby i jej zdolność do zatrzymywania wody. Część trawników kosimy rzadziej, wspierając naturalną sukcesję roślin, dzięki czemu w murawach rozwijają się rośliny łąkowe. Dodatkowo tam, gdzie chcemy zwiększyć skład gatunkowy istniejącej roślinności, a także w miejscach zniszczonej murawy zakładamy miejskie łąki. W 2026 r. takie łąki powstaną na ok. 6500 m2. Jesienny wysiew sprzyja naturalnemu cyklowi rozwoju roślin, zapewnia lepsze warunki wilgotnościowe, ogranicza konieczność podlewania oraz umożliwia prawidłowe ukorzenienie i silniejszy start roślin wiosną,
• ogrody deszczowe, niecki retencyjne – pierwsze na naszych terenach powstały w pasach drogowych, a następne w nowych i modernizowanych przez nas parkach (Park nad POW, Park im. Cichociemnych Spadochroniarzy AK, Pole Mokotowskie, Park linearny Suwak, Park Akcji „Burza”), a także w ramach budżetu obywatelskiego,
• modernizujemy stawy – pod koniec 2026 r. planujemy rozpoczęcie modernizacji stawów w parkach Promenada i Morskie Oko na Mokotowie w ramach projektów z budżetu obywatelskiego (celem jest m.in. uszczelnienie zbiorników, co pozwoli na lepsze zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych, rozwiązanie problemów deficytów wody, rozwój bioróżnorodności)
• ogrody biocenotyczne – powstały w 2024 i 2025 r. na terenie trzech dzielnic w ramach realizacji projektu z budżetu obywatelskiego (Praga-Północ, Bemowo oraz Mokotów), a także na terenie zmodernizowanego przez nas w 2023 r. Parku Pole Mokotowskie,
• działania na kanałach, w zbiornikach i parkach – na wybranych kanałach zakładamy urządzenia piętrzące i sterujące przepływem wody. Budujemy zastawki, które pomagają w retencji wody. Tam, gdzie występuje niewielkie ryzyko lokalnych podtopień, nie kosimy roślin wodnych. W marcu 2026 r. przystąpiliśmy do porządkowania zbiorników sztucznych (wybetonowanych) oraz terenów wokół zbiorników naturalnych. Zbiorniki sztuczne w parkach: Fosa i Stoki Cytadeli, na Książęcem, Kazimierzowskim, Agrykola i Promenada napełniane są wodą. Dzięki współpracy z WSM Wawrzyszew uzupełniane są niedobory w  Stawach Brustmana. Staramy się dbać o odpowiedni dopływ wody do zbiorników oraz podejmujemy działania ograniczające odpływ wody. Nauczyliśmy się współpracować z bobrami – naszymi sprzymierzeńcami w retencji kanałowej. Dzięki nim w kanałach jest więcej wody,
• rozpłytowania –  od 2020 do połowy 2026 r., łączna powierzchnia, jaka została rozpłytowana wyniesie ok. 16,5 tys. m2. W większości są to zadania realizowane w ramach budżetu obywatelskiego. Zamiast nawierzchni utwardzonej, w postaci betonu lub asfaltu, powstają nowe rabaty, a w nich zieleń – trawy ozdobne, byliny, rośliny cebulowe i drzewa,
• zakładamy łąki miejskie – w 2026 r. łąki miejskie powstaną na niemal 6500 m2. Jesienny wysiew sprzyja naturalnemu cyklowi rozwoju roślin, zapewnia większą wilgotność, ogranicza konieczność podlewania oraz umożliwia prawidłowe ukorzenienie i silniejszy start roślin wiosną,
• naturyzacja zbiorników i cieków wodnych – przywracamy naturalny stan zbiorników wodnych i chronimy zagrożone gatunki. Efekt prac w ramach projektu unijnego „Szuwar warszawski” można zobaczyć m.in. na wschodniej rozecie Kanału Piaseczyńskiego i Stawach Brustmana,
• naturyzacja stawów w parkach – jednym z głównych elementów modernizacji parku Pole Mokotowskie zakończonej w grudniu 2023 r. była naturalizacja stawów. Zamiast 16 tys. m2 betonu znajduje się tam teraz nowy układ wodny z roślinnością szuwarową,
• wymieniamy część nawierzchni na mineralne – przy modernizacjach parków w wielu przypadkach wymieniamy również nawierzchnie bitumiczne na nawierzchnie mineralne, żeby zatrzymać wodę opadową i roztopową bez konieczności jej odprowadzania do kanalizacji. Próbujemy także nowych materiałów przepuszczalnych takich jak beton jamisty,
• napełniamy stawy wodą – w 2022 r. wykonaliśmy dwa ujęcia z Potoku Służewieckiego (zarządzanego przez PGW Wody Polskie), które zasilają stawy w parku Dolina Służewska. Obecnie woda może przepływać przez zbiorniki bez przerwy, a jej nadmiar trafia z powrotem do Potoku Służewieckiego,
• w 2023 r. zrealizowaliśmy projekt z budżetu obywatelskiego pn. „Ratujemy staw przy Dolnej”. Prace, które rozpoczęliśmy w 2022 r., obejmowały działania, które miały na celu poprawę jakości wody, konserwację stawu, nasadzenia roślinności, modernizację ścieżki i montaż małej architektury

Więcej o retencji na naszych terenach przeczytacie również w naszych artykułach:

Nasze działania – jak zatrzymujemy wodę w mieście [link otwiera się w nowej stronie]

Niski stan wody w Wiśle – czy to zagrożenie dla Warszawy? [link otwiera się w nowej stronie]